Çifte Yönelik Cinsel Terapi (Dual-sex terapi):
Masters ve Johnson tarafından geliştirilen bir yöntemdir.
Bu yöntemde eşlerle ayrı ayrı görüşülür. Bazı araştırıcılar, görüşmecilerin
aynı cinsten olmasını yeğlerler. Görüşmede eşlerin her birinin geçmiş
cinsel yaşamları, cinsel yaşamdan ve eşlerinden beklentileri, eşleri ile
ilişkilerinin özellikleri araştırılır. Çiftin ilişkisinin uyumu,
cinsel sorunlarının niteliği ve boyutları, eşlerin beklentilerine uygun
bir değişimin gerçekleşebilirliği değerlendirilir. İlk görüşme aşamasından
başlayarak tüm tedavi süreci boyunca en önemli güçlük insanların
cinsel konuları konuşmakta çektikleri sıkıntıdır. Çifte cinselliğin
doğal ve gerekli olduğu, çektikleri sıkıntının olağan ve herkes tarafından
yaşanabilecek bir sıkıntı olduğu anlatılır. Ayrıca, cinsellik üzerine
konuşma alışkanlığı olmayan kişilerin, sorunlarını tanımlayacak sözcükleri
bulamamaları da beklenir. Hastaların sıklıkla kullandıkları “olmadı”,
“başarısız oldum”, “normal değildi” gibi tanımlamalar sorunun
niteliğine ilişkin hiç bir bilgi içermez. Bu aşamada karşımızdakini
sosyokültürel düzeyine uygun ortak bir dil bularak cinsel işlev aşamalarına
yönelik ayrıntılı sorular sorar ve sorunu net olarak anlarız.
Çiftle ön görüşmeler tamamlandıktan sonra terapist
cinsel sorunun niteliksel ve niceliksel boyutlarını içeren bir tanımlamasını
her iki eş için de yapar. Bütün davranış tedavilerinde olduğu gibi
sorun alanları belirlendikten sonra, tedavi hedefleri çiftle birlikte saptanır.
Görece kısa bir tedavi olan cinsel terapide, çiftin tedavinin anlamını,
basamaklarını ve hedefini kavrayıp paylaşması büyük önem taşır, çiftin
tedaviye katılımını arttırır ve direnci azaltır. Kuramsal olarak cinsel
terapinin hedefi, davranış değişikliği, bilişsel (kognitif) yeniden yapılanma
ve fizyolojik yanıtın değiştirilmesi olarak tanımlanabilir.
Çifte tedavi programına ilişkin ayrıntılı bilgi
verilir. cinsel ilişkide ve tedavi sürecinde karşılıklı sorumlulukları
olduğu ve sonucu kendi katılımı ile çabalarının belirleyeceği anlatılır.
Bir tür ön anlaşma yapılarak tedavi sürecinde cinsel yaşamlarına özel
bir önem vermeleri, ev uygulamaları için gerekli koşulları sağlamaları
istenir.
Bütün davranış tedavilerinde olduğu gibi seks terapide
de terapist tedavi sürecinde etkin rol alır. Terapistin yönlendiriciliği
tedavinin başlarında daha belirginken tedavi sürecinin sonuna doğru
giderek azalır ve terapist danışman konumuna geçer. Çiftin genel ve
cinsel iletişimi geliştirilirken bir yandan da özel teknikler öğretilmeye
başlanır. Çifte cinsel ilişkinin birleşme ve orgazmdan ibaret mekanik bir
olay olmadığını göstermek için cinselliğin odağı cinsel organlardan tüm
bedene yayılır. Bu çerçevede bir bakış açısı yerleştirebilmek için
beklentileri ve alışılmış hedefleri ortadan kaldıran hatta yasaklayan ödevler
verilir. Ev ödevleri duyumsal keşif (sensate focus) dönemiyle başlar. Çifte
cinsel isteğini belli etme, ilişkiyi başlatma, eşinin cinsel isteğini
reddetme durumlarına uygun ifade yolları geliştirmeleri için yardım
edilir. Eşler arasındaki cinsel yaklaşımlarda esneklik ve değişkenlik sağlanmalıdır.
Genelde seks terapinin yapısı hiyerarşik bir duyarsızlaştırma içerir.
Bu temel yapı üzerinde her cinsel işlev bozukluğuna özel teknikler öğretilir.
Prematür ejakulasyon için Masters Ve Johnson’ın
“Squeeze-Sıkıştırma tekniği veya Semans’ın “stop-start, dur-başla”
tekniği kullanılır. Kaplan’ ın vurguladığı gibi prematür ejakulasyon
niceliksel terimlerle tanımlanamaz. Önemli olan süre değil ejakulatuar
refleks üzerinde istemli denetim olup olmamasıdır. Ejakulatuar denetim,
refleks olarak ejakulasyon ortaya çıkmadan yüksek uyarılma düzeylerinin
tolere edilebilmesidir. Tedavi, ejakulasyondan hemen önceki duyumların farkındalığını
sağlayarak ejakulasyonu denetlemeyi öğretmeyi amaçlar.