Zeka değişik kitaplarda ve
değişik kaynaklarda değişik şekillerde
tarif edilmektedir. Pratik olarak yeni bir
durumla karşılaşıldığında yeni uygun yanıtlar
gösterebilme yeteneği olarak tanımlanabilir.
Zeka ile bilişsel fonksiyonlar arasında
paralellik vardır. Zeka gelişimi bebeklik, çocukluk
,ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde önemli
değişiklikler geçirerek devam eden önemli
bir süreçtir. Çocuğun 5 yaşından sonraki
zeka gelişim süreci erişkin dönemler için
önemli bir gösterge iken 5 yaşından öncesi
erişkin dönem için kriter sayılmaz. Zeka
seviyesi için kullanılan terim IQ zeka
bölümü olarak bilinen iki kelimenin (Intellicence
Quontient) baş harfleridir. Ve zeka ölçümü
için değişik testler kullanılmaktadır. Sonuçta
çıkan değerler kişinin zeka seviyesini gösterir.
Zeka geriliği dendiğinde
bilişsel yetilerin tümünü etkileyecek şekilde
zeka gelişiminin geri ve yavaş olması ile
karakterize bir tablodur. Bir kişiye zeka
gerisi diyebilmek için IQ katsayısının 70 in
altında olması ve günlük yaşamında işlevselliğinin
bozulmuş olması gerekir. Hafif derecede zeka
geriliklerinin toplumda görülme oranı %2-3
iken orta ve ağır derecedekilerin oranı % 0,3
tür. ( Binde 3 )
Zeka geriliği nedenleri arsında
en sık olarak kromozomal anormallikler suçlanmaktadır(%40).
Bunun yanında sebebi açıklanamayan zeka
gerilikleri ve genetik nedenli zeka gerilikleri
de vardır. Ayrıca doğum sırasındaki bazı
travmalar ve doğumun uzun sürmesi gibi
nedenlerde zeka geriliğinde neden olarak suçlanmaktadır.
Zeka geriliğinin en önemli belirtisi kişini
yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesidir.
Ayrıca kas kontrolü yani motor gelişimi
dili(lisanı) kullanma yeteneği bozuk,anlama ve
kavrama yaşıtlarından geridir. Ayrıca bazı
zeka gerisi kişiler ciddi akıl hastalıkları
gibi belirtilerle karşımıza çıkabilir.
Zeka geriliklerinin tanınmasının
önemi gerekli eğitimle bu kişilerin topluma
ve ailesine kazandırılmalarının mümkün
olmasıdır. Bu nedenle ciddi düzelmeleri
tedavi ile sağlamak çoğunlukla mümkün
olmasa da bu işlevselliği sağlamak ailenin ve
toplumun yükünü ciddi manada azaltacaktır.
Birde zeka geriliği ile karışan
özel öğrenme bozuklukları ile ayrım yapıldığında
tedavi daha kolay olmaktadır. Özel öğrenme güçlüğünde
zeka normal veya normale yakın olduğu halde
zihni fonksiyonların bazılarındaki
yetersizlik dolayısıyla öğrenmede zorluk
ortaya çıkar. Bu durumlar başlıklar olarak
belirtip,bu konuyu bitireceğim
1-
Gelişimsel matematik öğrenme bozukluğu
2- Gelişimsel
yazma zorluğu
3- Gelişimsel
okuma zorluğu
4- Gelişimsel
telaffuz zorluğu
Bu durumlar zeka geriliği
olmayıp tedavileri mümkündür.